MAĞDURA KİMLİK SORMAYIZ

                                                İnsan Hakları Derneği Adana Şube Başkanı Avukat İlhan Öngör ile İHD’nin faaliyeleri, Türkiye’deki özellikle de Adana’daki insan hakları ihlalleri üzerinde konuştuk. 

MAĞDURA KİMLİK SORMAYIZ 

İnsan hakları derneğinin amacı ve faaliyetleri hakkında bilgi verir misiniz? 

İnsan Hakları Derneği (İHD) 34 yıl önce kurulmuş olan Türkiye’nin ilk insan hakları derneği olup aynı zamanda dünyada ilk kurulan insan hakları örgütlerindendir. Şu anda 30 şubesi olan yaklaşık 10 bin üyesi olan bir sivil toplum kuruluşudur. İHD olarak temel amacımız Türkiye’de ve dünyada evrensel insan hakları ilkelerinin hayata geçmesi ve farkındalık yaratmaktır.

Birincil çalışma alanımız devletin kamu görevlileri eliyle yapılan hak ihlalleri veya devletin koruma  yükümlülüğü ilkesi gereği  hak ihlallerinin oluşmasına engel olması gerekirken olmadığı durumlarda yaşanan hak ihlallerinin tespiti, raporlanması, kamuoyu ile paylaşılması, yaşanan hak ihlali nedeniyle kamuoyunda farkındalık yaratılması çalışma alanımızın önceliğini oluşturur. Bu nedenle hak ihlalleri karşısında temel yaklaşımımız hak ihlaline maruz kalan MAĞDURA KİMLİK SORMAYIZ’dır.

İHD; hak ihlaline uğrayan mağdurların başvurusu veya re’sen yaptığımız tespit ettiği hak ihlallerini araştırıp raporlaştırıp kamuoyu ile paylaşır. Kamu görevlileri ve devlet yetkilileri ile çoğu zaman karşı karşıya gelmemizin nedeni bu temel misyonumuzdan ve çalışma ilkelerimizden kaynaklanmaktadır. İHD’nin 34 yıllık değişmeyen temel ilkesi devletlerden ve siyasi partilerden bağımsız olmasıdır. Bu temel ilkeye sıkı sıkıya bağlı olmamızdan kaynaklı olarak bugün uluslararası alanda raporlarına en fazla güven duyulan Türkiye’deki en önemli sivil toplum kuruluşuyuz. Türkiye’de kadına  ve çocuğa karşı şiddet taciz olaylarını, cezaevlerinde yaşanan kötü muamele ve hak ihlallerini, ifade özgürlüğünün kısıtlanmasına yönelik engellemeler ve hak ihlallerini, kısacası toplumsal alanda bireysel ve kolektif temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanmasına yönelik tüm engellemeleri tespit ve raporlaştırmaya çalışan farkındalık yaratmaya çalışan bir kurumuz.

TÜRKİYE’DE YOĞUN HAK İHLALLERİ  YAŞANIYOR 

 İnsan hakları ile ilgili yeterli mücadele verildiğini düşünüyor musunuz? 

Türkiye’de geçmişten bugüne yoğun hak ihlallerinin yaşandığı bir ülkedir. Bu nedenle üyesi olduğumuz 47 Avrupa konseyi ülkesi içinde en fazla hak ihlallerinin yaşandığı ülke konumundadır. İnsan hakları savunucularının gerek bireysel gerekse örgütlü mücadelesine karşın arzu edilen sonucun alınmadığı yeterli farkındalık yaratılmadığı yaratılsa bile her dönemdeki siyasi iktidarlar tarafından insan hakları değerlerinin hayata geçmesi ve hak ihlallerinin ortadan kaldırılmasına yönelik bir iradenin ortaya konulmadığını görmekteyiz.

            Bu nedenle insan hakları farkındalığının arttırılması için toplumsal bir örgütlü mücadelenin yanında aynı zamanda devleti yöneten siyasi iradenin de bu konuda bir irade ve pratik göstermesi gerekmektedir. Ancak; bu siyasi iradenin bugün olmadığını aksine özgürlüklerden ziyade güvenlik eksenli bir siyasi irade bakış açısının olduğu görülmektedir.

Cezaevi infaz kurumlarındaki hak ihlalleri konusunda neler söylemek istersiniz? 

İHD olarak çalışma alanlarımızdan birincil olan alanlardan birisi cezaevinde yaşanan hak ihlalleri sorunudur. bu konuda yoğun bir başvuru almaktayız. Türkiye cezaevlerinde 230 bin civarı kapasite sözkonusu iken bugün bu rakamın çok çok üzerinde tutuklu ve hükümlü mahpus bulunmaktadır.

Cezaevlerinde çıplak arama, yeterli sağlık hizmetlerinden faydalandırılmama, ağır hasta mahpusların tahliye edilememesi ve tedavi edilmemesi, spora çıkma kütüphaneye çıkma sohbet haklarının yeterli derecede hatta bazı cezaevlerinde hiç kullanılmaması, usul ve yasaya aykırı disiplin cezaları vb. daha bir çok hak ihlali ve kısıtlama mahpuslara tabiri caizse ceza içinde ceza çektirilmeye çalışılmaktadır. Özellikle covid-19 pandemi gerekçesi ile kısmen verilen haklar bugün itibari ile tamamen ortadan kaldırılmıştır.

ÇOCUKLARA KARŞI TACİZ VAKALARI ADANA’DA EN ÖNEMLİ HAK İHLALLERİNİN BAŞINDA GELMEKTEDİR. 

İHD Adana Çocuk Hakları Komisyonu 2020 yılı “Çocuk Hak İhlalleri” raporu hakkında bilgi verir misiniz? 

Cezaevleri dışında her yıl Adana iline özgün çocuk hak ihlalleri, kadına karşı şiddet ile ilgili hak ihlalleri ve ifade özgürlüğü hakkının kısıtlanmasına yönelik hak ihlallerine ilişkin raporları kamuoyu ile paylaşıyoruz. Özellikle çocuklara karşı taciz vakaları ve kadınlara karşı şiddet vakaları Adana’da en önemli hak ihlallerinin başında gelmektedir.

Bu konuda farkındalık yaratma çabalarımız sürerken sorunun çözümü Adana ilindeki emek ve demokratik kitle örgütleri ile kamu kurumlarının ortaklığı ile bu farkındalığı yaratacak hak ihlallerini en asgari düzeye taşıyacak örgütlü bir seferberlik gerekmektedir. Dezavantajlı durumda olan gruplar olarak tarif ettiğimiz kadınlar ve çocuklara karşı yaşanan bu hak ihlallerini sonlandıracak birinci muhatap  koruma yükümlüğü gereği devlettir.

Son olarak neler söylemek istersiniz? 

İnsan haklarını savunmak ve insan hakları mücadelesi her şeyden önce insani bir değer ve sorumluluktur. Bu sorumluluk bilinci ile hareket ediyoruz. Bu nedenle her kimden gelirse gelsin insanın doğuştan gelen temel hak ve özgürlüklere yapılan her müdahalenin karşısındayız.

RÖPORTAJ : ÖZLEM PEKDURANER