Avukat Mert Arıoğlu : Yargıtay’a Göre Uyuşturucu Madde Kişisel Kullanım Sınırı / Miktarı Değişir

Avukat Mert Arıoğlu : Yargıtay’a Göre Uyuşturucu Madde Kişisel Kullanım Sınırı / Miktarı Değişir

Avukat Mert Arıoğlu, ülkemizde sıklıkla kullanılan ve satılan uyuşturucu maddelerine, türlerine ve isimlerine, kişisel kullanım sınırlarına ve kullanma-satma ölçütlerine dair açıklamalarda bulundu. Arıoğlu, yaptığı açıklamada şunları ifade etti.

Bu makalemizde; ülkemizde sıklıkla kullanılan ve satılan uyuşturucu maddelerine, türlerine ve isimlerine, kişisel kullanım sınırlarına ve kullanma-satma ölçütlerine yer vereceğiz. Ancak öncelikle Ceza Kanunumuzun 188 ila 191. Maddeleri arasında düzenlenen “uyuşturucu madde kullanma ve satma” suçlarına değinelim.

Bilindiği üzere uyuşturucu madde kullanma ve bulundurma suçu ve cezası, 2 ila 5 yıl arası hapis cezasıdır. Ancak, ilk kez uyuşturucu bulundurma ve kullanmadan yakalanan kişi hakkında kamu davası açılmamaktadır. İlk kez uyuşturucu kullanan kişi hakkında 5 yıllık süre ile Kamu davasının ertelenmesine karar verilir. Ayrıca kişi, 1 yıllık denetime tabi tutulur. Kişinin, 5 yıllık erteleme süresinde denetimlere aykırı davranması halinde veya tekrar uyuşturucu madde kullanması halinde kamu davası açılır ve kişi, 2 yıl ile 5 yıl arası hapis cezası ile cezalandırılır.  Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerini satma suçu ve cezası ise, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezasıdır.

“Uyuşturucu madde bulundurma eyleminin, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçunu mu, yoksa uyuşturucu madde ticareti suçunu mu oluşturduğunun tespitinde belirgin rol oynayan husus, bulundurmanın amacıdır. Ceza Genel Kurulunun 15.06.2004 gün ve 107-136 ile 06.03.2012 gün ve 387-75 sayılı kararları başta olmak üzere birçok kararında da belirtildiği gibi, uyuşturucu madde bulundurmanın, kullanma maksadına matuf olduğunun belirlenmesinde dikkate alınması gereken ve öğreti ile uygulamada da kabul görmüş olan bazı kriterler bulunmaktadır. Bunlardan ilki; failin bulundurduğu uyuşturucu maddeyi başkasına satma, devir veya tedarik etmek hususunda herhangi bir davranış içine girip girmediğidir. İkinci kriter, uyuşturucu maddenin bulundurulduğu yer ve bulunduruluş biçimidir. Kişisel kullanım için uyuşturucu madde bulunduran kimse, bunu her zaman kolaylıkla erişebileceği bir yerde, örneğin genellikle evinde veya işyerinde bulundurmaktadır. Buna karşın uyuşturucunun ev veya işyerine uzakta, çıkarılıp alınması güç ve zaman gerektiren depo, mağara, samanlık gibi bir yere gizlenmesi kullanma dışında bir amaçla bulundurulduğunu gösterebilir. Yine, uyuşturucunun çok sayıda özenli olarak hazırlanmış küçük paketçikler halinde olması, her paketçiğin içine hassas biçimde yapılan tartım sonucu aynı miktarda uyuşturucu madde konulmuş olması, uyuşturucu maddenin ele geçirildiği yerde veya yakınında, hassas terazi ve paketlemede kullanılan ambalaj malzemelerinin bulunması, kullanım dışında bir amaçla bulundurulduğu hususunda önemli bir belirtidir. Üçüncü kriter de, bulundurulan uyuşturucu maddenin çeşit ve miktardır. Uyuşturucu madde kullanan kimse genelde bir ya da benzer etki gösteren iki değişik uyuşturucu maddeyi bulundurur. Bu nedenle değişik nitelikte ve farklı etkileri olan eroin, kokain, esrar ve amfetamin içeren tabletleri birlikte bulunduran sanığın bunları satmak amacıyla bulundurduğu kabul edilebilir. Kişisel kullanım için kabul edilebilecek miktar, kişinin fiziksel ve ruhsal yapısı ile uyuşturucu veya uyarıcı maddenin niteliğine, cinsine ve kalitesine göre değişiklik göstermekle birlikte, Adli Tıp Kurumunun mütalaalarında esrar kullananların her defasında 1-1,5 gram olmak üzere günde üç kez esrar tüketebildikleri bildirilmektedir. Esrar kullanma alışkanlığı olanların bunları göz önüne alarak, birkaç aylık ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda esrarı ihtiyaten yanlarında veya ulaşabilecekleri bir yerde bulundurabildikleri de adli dosyalara yansıyan ve bilinen bir husustur
Yargıtay uygulamalarına göre uyuşturucu maddelerin kişisel kullanım sınırı/miktarı şu şekildedir:

1. Esrar Uyuşturucu Maddesi : Yaygın uygulama kriterlerine göre, her ne kadar mahkemelerde yıllık 1 kg. Esrar bulundurmanın kişisel ihtiyaç miktarı olarak bilinse bile son zamanlarda uyuşturucu madde nakletme ve ticaret suçlarında daha küçük miktarlar taşınarak bu suç işlendiği için yıllık net 600-700 gram üzerindeki esrar maddesi Yargıtay tarafından uyuşturucu madde ticareti amacıyla bulundurma olarak kabul edilmektedir. Yani, 600-700 gram civarı ve altındaki miktarda esrar maddesi, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu kapsamında değerlendirilmektedir.
2. Eroin ve Kokain Uyuşturucu Maddeleri: Eroin ve kokain maddelerinde başka bir yan delil yoksa kişiden ele geçirilen 20 gram ve üzeri uyuşturucu maddenin kullanım amacıyla değil ticaret amacıyla bulundurulduğu Yargıtay tarafından değerlendirilmiştir.
3. Sentetik Haplar : Uyuşturucu madde içeren sentetik haplarda 50 adet ve üzerinin kullanım amacıyla değil ticaret amacıyla bulundurulduğu Yargıtay tarafından kabul edilmiştir.
4. Metamfetamin : Metamfetamin maddesinin kişisel kullanım miktarı/sınırı konusunda kesin bir ölçü yoktur. Metamfetaminin günlük, aylık veya yıllık kullanım miktarı konusunda bir tespit yapılamamaktadır. Alınan metamfetamin maddesinin miktarı ve kişisel özelliklere göre maddenin kişi üzerindeki etkisi ve bu etkinin sona erme süresi değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle mahkemeler her olaya göre ayrı bir değerlendirme yapmakatadır. Ancak Yargıtay uygulamalarına göre, net 10 gramın altındaki miktarda metamfetaminin kişisel kullanım sınırları içerisinde bulunduğu kabul edilmektedir.
5. Kenevir Maddesi: Yargıtay uygulamasına göre, ticari amaçla ekildiklerine ilişkin başka delil yoksa 20 köke kadar dikili kenevirin kişisel kullanım kapsamında ekildiğinin kabul edilmiştir.
6. Uyuşturucu Maddelerde Günlük Kullanım Miktarı: Yapılan araştırmalarda esrar maddesinde günlük kullanım miktarının 2 gram, eroinde 150 miligram, kokainde 60 miligram, haplarda 3-4 adet olduğu görülmüştür
Ayrıca bonzai, crack (taş), flakka vb. uyuşturucu maddelerinde de kişisel kullanım miktarı/sınırı konusunda kesin bir ölçü yoktur. Bu nedenle mahkemeler her olaya göre ayrı değerlendirme yapmaktadır.
Kişide yukarıda paylaşılan miktarlardan daha düşük ancak birden fazla çeşit uyuşturucu madde ele geçtiğinde de fiilin ticaret suçunu oluşturacağı değerlendirilmiştir.Örneğin, kişide 70 gram esrar, 2 gram eroin, 4 adet hap, 1gram kokain ele geçmişse bu durumda fiilin uyuşturucu madde ticareti suçunu oluşturduğuna ilişkin Yargıtay’ın kararları mevcuttur. Kişisel kullanım miktarına ilişkin kıstaslar temel olarak gözetilse bile her dosya ve her sanık kendine özgü şartlarıyla değerlendirilerek bir sonuca ulaşılmalıdır.

Son olarak Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 2013 tarihli hukuki müzakare toplantısında uyuşturucu madde kişisel kullanım miktarı/sınırı konusunda yukarıda belirtilen Yargıtay görüşünü ifade etmiştir.