AVUKAT MERT ARIOĞLU: “İYİ NİYETLİ VATANDAŞLARIN MAĞDURİYETİNİ GİDERECEK ÖNEMLİ BİR ADIM ATILIYOR.”

AVUKAT MERT ARIOĞLU: “İYİ NİYETLİ VATANDAŞLARIN MAĞDURİYETİNİ GİDERECEK ÖNEMLİ BİR ADIM ATILIYOR.”

Önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yasalaşması beklenen 12. Yargı Paketi’nde, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen binlerce kişiyi yakından ilgilendiren önemli bir düzenlemenin yer alması bekleniyor.

Özellikle banka hesaplarını farkında olmadan üçüncü kişilerin kullanımına açan veya hesapları üzerinden gerçekleştirilen işlemler nedeniyle hukuki ve cezai süreçlerle karşı karşıya kalan vatandaşlar açısından büyük önem taşıyan düzenlemeyi, Avukat Mert Arıoğlu ile tüm yönleriyle değerlendirdik.

Yeni düzenlemenin kapsamı, kimleri ilgilendirdiği, mağduriyetleri nasıl etkileyeceği ve uygulamada nelerin değişeceğine ilişkin merak edilen soruları Avukat Mert Arıoğlu yanıtladı.

1. IBAN mağduru ne demektir?

“IBAN mağduru” kanunda doğrudan tanımlanmış teknik bir kavram değildir. Uygulamada bu ifade, banka hesabı veya IBAN bilgileri dolandırıcılıkta kullanılan kişileri anlatmak için tercih edilmektedir .Bir kişi gerçekten hesabı ele geçirildiği veya aldatıldığı için mağdur olabilir. Başka bir kişi ise hesabını para karşılığı üçüncü kişilere vermiş, gelen parayı çekmiş veya aktarmış olabilir. Bu iki durum ceza hukuku bakımından aynı sonuca bağlanamaz.

2. Yargı Paketi IBAN mağdurları için neyi değiştirebilir?

Komisyon aşamasına yansıyan önerge metnine göre 12. Yargı Paketi, IBAN mağdurları bakımından yeni bir bağımsız suç tipinden çok, Türk Ceza Kanunu m.158’e eklenecek özel bir ceza indirimi hükmü üzerinden önem taşımaktadır. Düzenleme, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirakin yalnızca banka hesabı, ödeme aracı veya benzeri zorunlu bilgileri başkasına verme fiiliyle sınırlı olduğu durumlara ilişkindir. Bu durumda verilecek cezanın yarı oranında indirileceği belirtilmektedir.

3. Gerçek IBAN mağduru ile hesap kiralayan kişi nasıl ayrılır?

Gerçek IBAN mağduru, hesabının suçta kullanılmasına rağmen dolandırıcılık kastı bulunmayan, para trafiğinden haksız menfaat sağlamayan veya hesabı rızası dışında kullanılan kişidir. Hesap kiralayan kişi ise çoğu zaman hesabını bilerek başkasına verir, gelen parayı çeker veya aktarır ve karşılığında menfaat elde eder.

4. Mevcut Ceza Dosyalarında TCK 158/4 Nasıl Değerlendirilir?

Yeni düzenleme yürürlüğe girerse, mevcut ceza dosyalarında en önemli tartışma otomatik düşme değil, TCK m.158/4 kapsamına girip girmeme olacaktır. Bir dosyada hesap sahibinin eylemi yalnızca ödeme aracı veya hesap bilgisi vermekle sınırlıysa, cezanın yarı oranında indirilmesi gündeme gelebilir. Yeni düzenlemede zararın soruşturma aşamasında giderilmesi halinde 2/3 oranında, yargılama aşamasında giderilmişse yarı oranında indirim öngörülmektedir.

5. İstinaf, Temyiz ve Kesinleşmiş Dosyalar Bakımından Ne Öngörülüyor?

Paylaşılan geçiş hükmü metnine göre, kanun yürürlüğe girmeden önce TCK m.157 veya m.158 uyarınca hüküm verilmiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan kişiler bakımından özel bir yol öngörülmektedir. Yeni TCK m.158/4 hükmünün uygulanabileceği sanıkların bölge adliye mahkemesi ceza dairelerindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi düzenlenmektedir.

İnfaz aşamasındaki dosyalar bakımından ise metin daha dar ve şartlı bir imkân öngörmektedir. Kanun yürürlüğe girmeden önce TCK m.157 veya m.158 uyarınca hüküm verilmiş, dosyası infaz aşamasında olan ve hakkında TCK m.168 uygulanmamış hükümlülerden, yeni TCK m.158/4 kapsamına girebilecek kişiler; mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse TCK m.168/2’deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir.

Örnek Ceza Uygulamaları

Kanun teklifinin bu haliyle yürürlüğe girdiğini varsayalım.

TCK 158/1-f maddesi uyarınca nitelikli dolandırıcılık suçundan yargılanan sanığın yalnızca banka hesabını kullandırdığı tespit edildi.

Bu durumda alt sınırdan 4 yıl hapis cezası verilmesi halinde ceza 2 yıla indirilecek.

Eğer sanık kovuşturma aşamasında zararı gidermişse ceza 1 yıla indirilecek.

Yine sanık hakkında takdiri indirim uygulanması halinde ise hapis cezası son olarak 10 aya indirilecek

Röportaj : Özlem PEKDURANER